100 sparingów · instrukcja
Jak korzystać z narzędzia — i jak nie dać się zaskoczyć
Modele AI dają dziś możliwość, której do niedawna nie było: przećwiczenia trudnej rozmowy, zanim ona się wydarzy — ze szczególnym naciskiem na to, co w negocjacjach najbardziej zaskakuje i wymyka się planowi. Dobrze poprowadzone, AI bywa świetnym sparingpartnerem: nie męczy się, nie obraża, i można z nim przejść tę samą rozmowę dziesięć razy, zanim zrobi się to na żywo.
Z doświadczenia trenera wiem, że największą przeszkodą w takim ćwiczeniu nie jest brak chęci, tylko sam opis sytuacji i partnera negocjacyjnego. To właśnie ten moment — „jak to napisać, żeby AI zrozumiało” — najczęściej kończy się rezygnacją z ćwiczenia na rzecz czegoś łatwiejszego: proszenia AI o radę i wskazówki, zamiast o trening.
A to różnica taka, jak między najlepszym nawet opisem pływania a wejściem do wody i utrzymaniem się w niej. To narzędzie robi za Ciebie dokładnie tę jedną, najbardziej kłopotliwą część — opis sytuacji i persony — żebyś mógł/mogła przejść od razu do wody.
Przejdź do 100 sparingów →Zacznij od podstaw
Co to jest „persona” i „sytuacja” w tym narzędziu
Persona to nie opis konkretnej osoby, z którą będziesz negocjować — to model: uproszczony, wyrazisty wzorzec zachowania, zbudowany tak, żeby dało się go łatwo rozpoznać i przećwiczyć. W prawdziwej rozmowie rzadko trafisz na „czystego” Agresora albo „czystego” Pedanta bez żadnych innych cech. Ale rozpoznanie, który z tych modelowych wzorców odzywa się w kimś, pomaga wybrać taktykę. 10 person w tym narzędziu to 10 takich modelowych archetypów — nie wyczerpująca lista typów ludzi, tylko zestaw czytelnych punktów odniesienia.
Sytuacja działa tak samo. To nie opis Twojej konkretnej negocjacji — to modelowy, uproszczony kontekst (np. „kupuję od dostawcy po podwyżce cen”, „mam reklamację”), wybrany tak, żeby uczyć wzorca reakcji, nie żeby dokładnie odpowiadać Twojej sprawie. 10 sytuacji to 10 archetypicznych kontekstów, nie katalog wszystkich możliwych negocjacji, w jakie może Cię wciągnąć życie.
Modelowe znaczy prostsze niż rzeczywistość — i to jest zaleta, nie wada. Łatwiej uczyć się na wyrazistym, „czystym” przypadku, a potem świadomie dodać do niego szczegóły z Twojej sytuacji, niż od razu budować złożony opis, w którym nic nie jest wyraźne.
Zanim zaczniesz rozmawiać z AI
Jak działają modele AI — i dlaczego to się nadaje do ćwiczenia
Model AI (LLM) nie „wie”, jak zachowałby się konkretny człowiek — przewiduje, jakie słowa najlepiej dopasować do opisanej roli, na podstawie wzorców z ogromnej liczby tekstów, jakie widział podczas treningu. Dlatego kiedy dajesz mu personę i sytuację, „gra” tę rolę wiarygodnie — ale to gra, nie symulacja konkretnej osoby, i czasem wypada z roli.
Właśnie dlatego traktujemy AI jako sparingpartnera, nie wyrocznię: to narzędzie do przećwiczenia reakcji w bezpiecznych warunkach, a nie do przewidzenia, jak zachowa się konkretna osoba. Różne modele „grają” tę samą personę nieco inaczej — dlatego najlepiej przeprowadzić tę samą negocjację na kilku modelach (np. ChatGPT, Claude, Gemini, Copilot) i porównać, co się powtarza, a co jest cechą tylko jednego z nich.
Punkt wyjścia, nie gotowa odpowiedź
Jak zmodyfikować personę i sytuację pod Twoją negocjację
Narzędzie daje czysty model persony i czysty model sytuacji, które możesz świadomie połączyć i dodać do nich szczegóły z Twojej rzeczywistości. Metoda jest zawsze taka sama:
- Zacznij od czystego modelu — wybierz personę i sytuację najbliższą temu, co Cię czeka.
- Zidentyfikuj, czym Twoja sytuacja różni się od wzorca — inna osobowość (domieszka innej persony), historia wcześniejszych kontaktów, presja czasu, relacja, która już istnieje.
- Dopisz tę różnicę jako dodatkowy akapit we właściwym miejscu promptu — do persony: nowa reguła reakcji; do sytuacji: dodatkowy kontekst. Resztę modelu zostaw bez zmian, żeby nie rozpruć całej konstrukcji.
Przykład 1 — modyfikacja persony
Rozmówca zgadza się na warunki, a potem dokłada drobne żądania jedno po drugim, licząc, że odmowa będzie niezręczna po tym, „jak dużo już ustalili”.
Dopisujesz do promptu persony jedną regułę: „Jeśli druga strona konsekwentnie odmawia kolejnej dołożonej prośbie, rozmówca nie wycofuje się biernie jak zwykły Skubacz — podnosi ton, zaczyna stawiać warunki i sugerować, że dalsza współpraca stoi pod znakiem zapytania, zanim ewentualnie ustąpi.” Reszta persony zostaje bez zmian.
Przykład 2 — modyfikacja sytuacji
Firma dostaje od dostawcy ofertę na kolejny rok z ceną wyższą o 12%.
Dopisujesz do „Kontekstu” sytuacji: „To już trzecia podwyżka od tego dostawcy w ciągu dwóch lat. Poprzednie dwie zaakceptowałeś/aś bez większego oporu, tłumacząc sobie, że zmiana dostawcy byłaby bardziej kosztowna niż podwyżka. Dostawca o tym wie.” Reszta sytuacji zostaje bez zmian — ale napięcie jest teraz inne: to już nie pierwsza rozmowa, a wzorzec ustępstw.
Możesz modyfikować personę i sytuację razem albo osobno. Jedna zmiana zwykle wystarcza, żeby model zaczął reagować inaczej niż w czystej wersji — nie trzeba przepisywać całego promptu.
Zacznij tutaj
Jak korzystać z generatora
- Wybierz sytuację i personę — najlepiej przydzieloną albo losową, nie tę najwygodniejszą. Łatwe kombinacje mniej uczą.
- Przygotuj się, zanim otworzysz czat — zapisz cel rozmowy, Twoją BATNA i pierwsze posunięcie. Tego generator nie zrobi za Ciebie.
- Otwórz nowy czat w wybranym modelu AI i wklej cały prompt z generatora (sytuacja + persona). Pierwsza wiadomość to już negocjacja — nie tłumacz AI, co się dzieje.
- Prowadź rozmowę naturalnie — reaguj tak, jakbyś reagował/a na żywo. Zakończ ją jasno: porozumieniem, wyraźnym impasem albo po ustalonym limicie wymian (np. 15 tur).
- Zrób omówienie zaraz po rozmowie, zanim zajmiesz się czymś innym — zobacz niżej.
Jeśli masz czas: powtórz tę samą rozmowę na innym modelu AI. Zobaczysz, które reakcje są cechą persony, a które tylko stylem konkretnego modelu.
Najważniejsze
Jak rozpoznać, że AI wypadł z roli
Sygnały, że model przestał być rozmówcą i zaczął być asystentem:
- Zaczyna Ci radzić, co powinieneś/powinnaś powiedzieć, zamiast odpowiadać jako druga strona.
- Opisuje swoje działania w trzeciej osobie albo narracyjnie („rozmówca kiwa głową i mówi…”) zamiast po prostu mówić.
- Przerywa rolę, żeby skomentować ćwiczenie, podsumować sytuację albo zapytać, czy „to pomaga”.
- Nagle zmienia ton na neutralny i „pomocny”, bez napięcia właściwego tej personie.
Co z tym zrobić:
- Napisz krótko: „Wróć do rozmowy. Jesteś [persona], nie asystentem.” Czasem to wystarczy.
- Jeśli model nie wraca do roli po jednej korekcie, zacznij od nowa w tej samej rozmowie albo w innym modelu.
- To nie Twoja wina ani błąd w przygotowaniu — to ograniczenie modelu, nie negocjacji.
Z naszych testów
Czy jeden model wystarczy?
Najlepiej, żeby ta sama negocjacja — ta sama persona i sytuacja — została przeprowadzona na kilku różnych modelach AI. Jeśli jednak sprawdzasz tylko jeden, nasz test jednej kombinacji na trzech modelach daje pewien obraz różnic:
| Model | Co zaobserwowaliśmy |
|---|---|
| Copilot | Utrzymał rolę rozmówcy przez całą rozmowę. |
| DeepSeek | Zaczął doradzać, jak negocjować, zamiast negocjować. |
| Grok | Opisywał działania narracyjnie, zamiast je odgrywać w dialogu. |
To jeden test, nie gwarancja dla każdej kombinacji — ale potwierdza, że modele różnią się w tym, jak dobrze trzymają rolę sparingpartnera. Porównanie więcej niż jednego modelu to nie fanaberia, to część metody.
Po rozmowie
Jak zrobić omówienie rozmowy
Bez AI, samodzielnie, zaraz po rozmowie — zanim zajmiesz się czymś innym:
- Co było moim celem i czy go osiągnąłem/osiągnęłam?
- Czy zareagowałem/am tak, jak reaguje ta persona, kiedy się ją „uspokaja”? Co się stało, kiedy spróbowałem/am tego, co podziałało albo nie podziałało?
- Co zrobiłbym/zrobiłabym inaczej w prawdziwej rozmowie?
Jeśli masz czas: zrób tę samą sytuację jeszcze raz, z inną personą — zobacz, jak zmienia się to, co działa.
Uczciwie
Czym to narzędzie nie jest
- To nie trener negocjacji i nie terapia — to pomoc w przygotowaniu się na konkretną rozmowę.
- Nie gwarantuje wyniku negocjacji na żywo — ćwiczy reakcje, nie zastępuje przygotowania merytorycznego do Twojej sprawy.
- Nie zastąpi informacji zwrotnej od trenera, który widział i słyszał, jak rozmawiasz — nie tylko czytał transkrypt.
Chcesz feedback od trenera, nie od samego siebie? Zapytaj o program Negocjacje w praktyce lidera.